Hip-hop w kratkę: polski rap kontra hashtagi
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. materiały prasowe

Na fejsie czy instagramie to standard, ale o co chodzi z hashtagami w tekstach kawałków hiphopowych? Wyjaśniamy na paru przykładach.

Hashtagi to po prostu znaczniki stosowane głównie w mediach społecznościowych, umożliwiające grupowanie treści. Już w latach 70. były używane przez programistów, starsi internauci pamiętają je jeszcze z IRC-a (WTF?!), ale rozkwit ich popularności łączy się z rozwojem Twittera. Od lat kratki na skalę globalną wykorzystywane są na Facebooku czy Instagramie. Zjawisko nie umknęło także uwadze raperów, którzy zaczęli stosować je jako patent na to, by zabłysnąć błyskotliwym skojarzeniem. Fenomen kratek na gruncie polskiego hip-hopu rozkminiamy wspólnie z Jakubem Muflonem Rużyłło, jednym z najlepszych polskich freestyle’owców, radiowcem, aktywistą i raperem. 

hashtag

Samą ideę rapowego hashtagu zgrabnie w jednym z wywiadów w 2013 roku opisał Astek z grupy Dwa Sławy: Hashtagi w rapie są sposobem kończenia wersu typu punchline, czyli wersu, który uderza ci w twarz. Polega to na tym, że na ogół przez dwuwers przygotowujesz pewnego rodzaju wartość semantyczną. Wraz z końcem wersu zostawiasz kilkadziesiąt milisekund pauzy i przypierdalasz słowem, który budzi jakieś skojarzenia – jest nawiązaniem, porównaniem. Fajnie jak jest od czapy i bazujesz na dwuznaczności.

W związku z tym, ile razy w tej formie nawinięto absolutnie suche wersy, warto pokusić się o określenie, jakie warunki musi spełniać hashtag, żeby był kozacki. – Podstawową zasadą, choć bywają od niej wyjątki, jest, żeby jego zastosowanie nie polegało po prostu na usunięciu „jak” ze zdania. Hashtag w stylu „Strzelam kolejną bramkę #Ronaldo” jest ultra czerstwy. W tym wymyślonym przykładzie dochodzi jeszcze fakt, że sam pomysł na wers jest żaden. A żeby hashtag mógł się w ogóle udać, musi być zbudowany na fundamencie dobrego wersu – tłumaczy Muflon.

Artystą, któremu przypisać należy autorstwo terminu hashtag rap jest nie kto inny, jak Kanye West. W kontekście jego megalomanii – aż dziwne, że samodzielnie nie stworzył całego subgatunku. Poszukiwanie prawdziwych ojców stylu w najbardziej współczesnym wydaniu, co jest zadaniem niełatwym i niejednoznacznym, najczęściej prowadzi do Big Seana oraz Drake’a i roku 2009.

kanye-west-big-sean-drake

W Polsce to zjawisko zakorzeniło się dość szybko. Kogo można uznać za polskiego prekursora rapowych hashtagów? Bisz na pewno spopularyzował ten zabieg, kiedy już ludzie zaczęli kumać, czym on jest. Świetnie czuje tę konwencję. VNM rzeczywiście był „ponad tymi stanami #Kanada” na początku 2011 roku. Ja, żeby taką autopromocję zrobić, też nawinąłem ze dwa hashtagi w 2011 roku w „Wizji lokalnej”, zanim w ogóle termin hashtag ktokolwiek w Polsce stosował. Też go wtedy nie znałem, natomiast podobnie jak VNM czy Bisz, słuchałem dużo rapu ze Stanów i podobał mi się ten patent „podsumowywania wersów” jakimś nazwiskiem – mówi Kuba. – Na pewno dałoby się wyszukać przykłady swego rodzaju hashtagów nawet w oldskulowym polskim rapie, gdzie po prostu ktoś podsumowywał na końcu wersu jednym słowem koncept, który przed chwilą opowiedział, ale czy to rzeczywiście były hashtagi? – dodaje.

Żeby lepiej nakreślić charakter zjawiska – kilka najciekawszych hasztagów nawiniętych w ostatnich latach nad Wisłą.

Bisz – Pollock

Ręka, noga, mózg na ścianie #Pollock

Oni chcą być w mediach? Nie ma sprawy  #nekrolog

Bydgoski raper jest jedną z najważniejszych postaci, jakie pojawiły się na scenie na przestrzeni ostatniej dekady. Jego styl cechują poetycki polot, intelektualny sznyt oraz uniwersalność (sprawdzi się zarówno na slamie poetyckim, jak i składance Prosto), ale również biegłość w posługiwaniu się hashtagami, których wiele pojawiło się na jego legalnym debiucie Wilk chodnikowy z 2012 roku. 

Na tę umiejętność zwraca uwagę Muflon właśnie w kontekście wersów z utworu Pollock: Moim zdaniem hashtag ma przede wszystkim dwie funkcje: jest klamrą dla dłuższego konceptu i pomaga skrócić wers, nadaje mu większą dynamikę. Dla tego drugiego punktu dobrym przykładem jest wers Bisza, na który często się powołuję mówiąc o hashtagach: „Oni chcą być w mediach? Nie ma sprawy #nekrolog”. Brzmi to dużo lepiej niż „Oni chcą być w mediach, nie ma sprawy, będą w nekrologach”. Taka wersja nie zmieściłaby się w wersie i nie ma takiej siły jak lakoniczny hashtag.

VNM – Lawa



W UK-eju przez rap chlałem na maks, stany lęku to był dramat tam

Stany zwątpienia w to, co ta wyprawa da

Depresja od nocy do rana, ta

Dzisiaj jestem ponad tym, ponad tymi stanami  #Kanada

Elbląski raper latami budował fundamenty kariery w podziemiu. Powszechnie uważany jest za ojca chrzestnego hashtagów w polskim rapie i prawdopodobnie pierwszego wykonawcę, który na naszej scenie używał tego środka w pełni świadomie. Jak przystało na pioniera, kiedy tylko zadebiutował legalnie w barwach Prosto (De Nekst Best ze stycznia 2011 roku) od razu rzucił tę kultową już kratkę, w której zasugerował, że teraz jest ponad depresją – tak, jak Kanada leży ponad USA.

Medium – Traper

Wykręcasz numer, a na końcu znowu „kratka”, nagraj:

Brzmisz jak Bisz, bitch please #sekretjarka

Ja miałem hashtag na „Nieznane”  jako pierwszy raper

Cokolwiek powiesz, ja odpowiem Ci #ciekawe

Chwilę przed tym, jak Medium zmienił pseudonim na Tau i stał się kaznodzieją polskiej sceny rapowej – nagrał fantastyczny, nowoszkolny numer Traper, promujący trasę koncertową Bozon Records Tour 2013. Początek kawałka poświęcony jest właśnie popularyzacji hashtagów – Medium odnosi się do Bisza (#sekretjarka), a następnie kieruję uwagę słuchacza na własny utwór, Nieznane z płyty Teoria równoległych wszechświatów (wydanej w listopadzie 2011 roku nakładem Asfalt Records), w którym kosmologiczne pytania kwituje zwrotem ciekawe.  

Czy Medium mówiący „ciekawe” pod koniec wersu to hashtag?  Nie wydaje mi się. Stary dobry równoważnik zdań czy myślnik też czasami brzmią jak hashtag, ale czy mówiąc: „Oblałem wczoraj egzamin. Smutek”, rzeczywiście mówimy „Oblałem wczoraj egzamin #smutek”?  Myślę, że takie interpretacje to przesada – analizuje Kuba.

 

Bądźmy w kontakcie! Śledź newonce.net na Facebooku i Instagramie, mamy też Snapchat!

Dwa Sławy – Ludzie sztosy

Astek i Rado Radosny także należą do grona artystów, którzy kratkami rzucali już w pionierskich czasach (album  Nie wiem, nie orientuję się z 2012 roku). Dziś są mistrzami stylu i korzystają z niego z takim rozmachem, że recenzję ich ostatniej płyty Ludzie sztosy, jeden z dziennikarzy zatytułował: Dwa hashtagi

Można się spierać, kto pierwszy rzucił u nas punchline z #. Pytanie, kto robi to najlepiej sprawia już mniejszy problem – tak samo jak pytanie, na którym albumie hashtagi wykorzystano z największym rozmachem. Oczywiście, że na Ludzie sztosy

Dla wątpiących – Hashtagi wybrane z tej płyty:

Jestem stażystą, czuję, że by tutaj na mnie chcieli nasrać
Jeden oleje, drugi trąci barkiem #Felicjańska

Ludzie sztosy, mamy szacun u bliskich
A więc morda szmato #Całun Turyński

Leć chujowo swoje tanie linie #RyanAir, a
Ja robię raban jedną linią #La Linea

Tak (tak, tak), to numer o dupeczkach, co Cię boli?
Lubimy rasowe suki #Border collie

Małolat – Horyzont

Brzydzę się tym i nienawidzę tej branży

Pieniądze rządzą wszystkim wokół mnie #Raiffeisen

Za nieudolne hashtagi można zebrać pokaźną ilość hejtu od internetowych awanturników, ale też świadomych słuchaczy. Przekonał się o tym Małolat, którego kultowe #Raiffeisen całymi tygodniami stanowiło paliwo do kręcenia beki, produkcji memów i kąśliwych komentarzy.

Sytuację próbuje tłumaczyć Kuba: Może rzeczywiście ten wers był trochę bezsensowny, hashtag wcale nie spełnił swojej funkcji – nie uprościł przekazu, a raczej go skomplikował, skołował odbiorcę. Na pewno nie pomogło mu, że tuż po nim w kolejnym wersie był drugi niezbyt udany hashtag z viagrą.

Jak rysuje się przyszłość hashtag rapu – czy kratki na stałe wejdą do rapowego obiegu, czy też za kilka lat będą odbierane jako niezrozumiały archaizm?

Wydaje mi się, że hashtag stanie się, lub już się stał po prostu jednym z elementów arsenału rapera. Przez chwilę, rok czy dwa lata temu, był elementem legitymizowania rapera jako gościa nadążającego za trendami. Było to oczywiście komiczne, kiedy oldskulowi raperzy próbowali rzucać jakieś marne wersy zakończone hashtagami, tylko po to, żeby pokazać, że są na czasie. Teraz ludzie ochłonęli i liczy się to, jaki jest hashtag, a nie czy w ogóle się pojawia. 

Moim zdaniem nie grozi mu, że szybko stanie się archaizmem. Hashtagi w rapie nie wzięły się znikąd. Hip-hop jak żadna inna subkultura i muzyka, niezwykle sprawnie wchłania nowe zjawiska, tak na poziomie muzyki, jak języka – niewątpliwie tendencja jest taka, że język za sprawą komunikacji internetowej i smsowej lakonizuje się, czego symptomem jest właśnie hashtag. Dodatkowo tendencja ta wpisuje się też w to, co w rapie dzieje się muzycznie: bity zwalniają, a raperzy piszą coraz mniej gęsto. Hashtagi jako naturalne skracacze wersów sprzyjają temu trendowi – podsumowuje Rużyłło.

foto: Dwa Sławy

#Bisz
#Dwa Sławy
#Małolat
#Medium
#VNM
POKAŻ KOMENTARZE
  • Name

    jebać hashtagi 🙂

    • Asdasd

      Ciebie też, elooo

Najnowsze

Grafika do artykułu: 15 filmów o narkotykach, które musicie obejrzeć

15 filmów o narkotykach, które musicie obejrzeć

Quentin Tarantino powiedział kiedyś, że kino jest dla niego jak mocne dragi. A co, jeśli mamy kino o dragach?

#Drugstore Cowboy
#Dziewczyna z fabryki
#Easy Rider
Grafika do artykułu: Audioriver Festival już w najbliższy weekend, a my przedstawiamy gwiazdy Burn Stage

Audioriver Festival już w najbliższy weekend, a my przedstawiamy gwiazdy Burn Stage

Część naszej redakcji ma w planach weekendową wizytę w Płocku - od piątku do niedzieli odbędzie się tam Audioriver Festival, skupiaj ...

#Audioriver
#Burn Stage
Grafika do artykułu: Tak wyglądają Ultraboosty w nowej kolorystyce – już możecie znaleźć je w sklepach!

Tak wyglądają Ultraboosty w nowej kolorystyce – już możecie znaleźć je w sklepach!

Jedną z naszych ulubionych wymówek od biegania jest ta, że nie mamy odpowiedniego obuwia. Dlatego zaopatrzenie się w Ultraboosty 19 ...

#adidas Ultra Boost
Grafika do artykułu: 7 polskich raperów, którzy mogli zrobić wielkie kariery, ale coś nie wyszło

7 polskich raperów, którzy mogli zrobić wielkie kariery, ale coś nie wyszło

Nawijaczy, którzy chcą, by rap pozostał dla nich wyłącznie pasją, można policzyć na palcach jednej ręki. Czasem jednak coś sprawia, ...

#Beeres
#Eripe
#Karwel
Grafika do artykułu: Żabson skomentował atak ochroniarzy w Giżycku. „Jestem dumny, że nie zrobiłem żadnej głupoty”

Żabson skomentował atak ochroniarzy w Giżycku. „Jestem dumny, że nie zrobiłem żadnej głupoty”

Już wczoraj organizatorzy Mazury Hip-Hop Festiwalu Giżycko odcięli się od agencji ochron ...

#Żabson
Grafika do artykułu: Czy Miley Cyrus to współczesna wersja Madonny? Porównujemy obecne gwiazdy popu do tych sprzed lat

Czy Miley Cyrus to współczesna wersja Madonny? Porównujemy obecne gwiazdy popu do tych sprzed lat

Czy gdyby dzisiejsze popstars urodziły się 20 lat wcześniej, to przejęłyby rolę najjaśniejszych gwiazd poprzednich dekad? 

#Avril Lavigne
#Billie Eilish
Grafika do artykułu: Oto druga część naszego zestawienia najbardziej przypałowych kawałków na polskim YouTube

Oto druga część naszego zestawienia najbardziej przypałowych kawałków na polskim YouTube

Podobno na łazarskim rejonie nie jest kolorowo, choć czasem zapija się smutki i bywa chilloutowo. A jak jest w rapowej, przypałowej ...

#Bonus BGC
#Green Grenade
#Sowa
Grafika do artykułu: Donald Trump wstawia się za A$AP Rockym i chce skontaktować się ze szwedzkim premierem

Donald Trump wstawia się za A$AP Rockym i chce skontaktować się ze szwedzkim premierem

A w całą sprawę dodatkowo zaangażowani są Kanye West i Kim Kardashian. Trump, Kanye i Flacko w imię dobrych stosunków amerykańsko-sz ...

#A$AP Rocky
#Donald Trump
#Kanye West
Grafika do artykułu: Skandal na koncercie chillwagonu: Żabson został zaatakowany przez ochroniarzy

Skandal na koncercie chillwagonu: Żabson został zaatakowany przez ochroniarzy

Dantejskie sceny na giżyckim Mazury Hip Hop Festival: Żabson powalony przez ochroniarzy, Borixon i reszta chillwagonu ruszają na pom ...

#Chillwagon
#Mazury Hip Hop Festival
Grafika do artykułu: Raca nie żyje. Miał zaledwie 33 lata

Raca nie żyje. Miał zaledwie 33 lata

Kolejny dzień, kolejny smutny nius na newonce. W nocy internet obiegło info o śmierci Racy, autora m.in. krążka Bobby Fischer, współpracownika wielu znanych polskich raperów.

#Raca
POKAŻ WIĘCEJ
Store

newonce.paper #2

39.99 PLN

newonce.hoodie

199 PLN

newonce.paper #1

29.99 PLN

Szanowny Użytkowniku,

W związku z wejściem w życie 25 maja 2018 roku nowych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), pragniemy przypomnieć Ci podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszego serwisu. Klikając w przycisk z napisem „W PORZĄDKU”, potwierdzasz, że zgadzasz się na wymienione niżej działania.

W PORZĄDKU

Cookies, czyli ciasteczka

Wraz z naszymi partnerami wykorzystujemy pliki cookies, potocznie zwane ciasteczkami, oraz inne pokrewne technologie. Mają one na celu zapewnienie Twojego bezpieczeństwa i udoskonalanie naszego serwisu poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w preferencjach przeglądarki. Jeśli nie wprowadzisz zmian ustawień, informacje te mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Pragniemy Cię zapewnić, że przechowywane przez nas dane osobowe są bezpieczne. Ich administratorem jest firma Skills Warsaw Michał Michalski z siedzibą w 00-161 Warszawa, ul. Anielewicza 9/25. Twoje dane osobowe są przetwarzane na zasadzie dobrowolności i będą przetwarzane tylko tak długo, jak długo są niezbędne do realizowania ww. celów lub do momentu, gdy wyrazisz skuteczny sprzeciw wobec ich przetwarzania. Co ważne, dostęp do nich ma tylko wyznaczony inspektor, a Tobie przysługuje prawo żądania dostępu do treści danych, ich usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz przenoszenia. Masz też prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych na podstawie uzasadnionego interesu z przyczyn uzasadnionych Twoją szczególną sytuacją. Gdy uznasz, że firma Skills Warsaw Michał Michalski narusza przepisy Rozporządzenia RODO, masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych.

okiPopupPlugin-close