Hip-hop w kratkę: polski rap kontra hashtagi
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. materiały prasowe

Na fejsie czy instagramie to standard, ale o co chodzi z hashtagami w tekstach kawałków hiphopowych? Wyjaśniamy na paru przykładach.

Hashtagi to po prostu znaczniki stosowane głównie w mediach społecznościowych, umożliwiające grupowanie treści. Już w latach 70. były używane przez programistów, starsi internauci pamiętają je jeszcze z IRC-a (WTF?!), ale rozkwit ich popularności łączy się z rozwojem Twittera. Od lat kratki na skalę globalną wykorzystywane są na Facebooku czy Instagramie. Zjawisko nie umknęło także uwadze raperów, którzy zaczęli stosować je jako patent na to, by zabłysnąć błyskotliwym skojarzeniem. Fenomen kratek na gruncie polskiego hip-hopu rozkminiamy wspólnie z Jakubem Muflonem Rużyłło, jednym z najlepszych polskich freestyle’owców, radiowcem, aktywistą i raperem. 

hashtag

Samą ideę rapowego hashtagu zgrabnie w jednym z wywiadów w 2013 roku opisał Astek z grupy Dwa Sławy: Hashtagi w rapie są sposobem kończenia wersu typu punchline, czyli wersu, który uderza ci w twarz. Polega to na tym, że na ogół przez dwuwers przygotowujesz pewnego rodzaju wartość semantyczną. Wraz z końcem wersu zostawiasz kilkadziesiąt milisekund pauzy i przypierdalasz słowem, który budzi jakieś skojarzenia – jest nawiązaniem, porównaniem. Fajnie jak jest od czapy i bazujesz na dwuznaczności.

W związku z tym, ile razy w tej formie nawinięto absolutnie suche wersy, warto pokusić się o określenie, jakie warunki musi spełniać hashtag, żeby był kozacki. – Podstawową zasadą, choć bywają od niej wyjątki, jest, żeby jego zastosowanie nie polegało po prostu na usunięciu „jak” ze zdania. Hashtag w stylu „Strzelam kolejną bramkę #Ronaldo” jest ultra czerstwy. W tym wymyślonym przykładzie dochodzi jeszcze fakt, że sam pomysł na wers jest żaden. A żeby hashtag mógł się w ogóle udać, musi być zbudowany na fundamencie dobrego wersu – tłumaczy Muflon.

Artystą, któremu przypisać należy autorstwo terminu hashtag rap jest nie kto inny, jak Kanye West. W kontekście jego megalomanii – aż dziwne, że samodzielnie nie stworzył całego subgatunku. Poszukiwanie prawdziwych ojców stylu w najbardziej współczesnym wydaniu, co jest zadaniem niełatwym i niejednoznacznym, najczęściej prowadzi do Big Seana oraz Drake’a i roku 2009.

kanye-west-big-sean-drake

W Polsce to zjawisko zakorzeniło się dość szybko. Kogo można uznać za polskiego prekursora rapowych hashtagów? Bisz na pewno spopularyzował ten zabieg, kiedy już ludzie zaczęli kumać, czym on jest. Świetnie czuje tę konwencję. VNM rzeczywiście był „ponad tymi stanami #Kanada” na początku 2011 roku. Ja, żeby taką autopromocję zrobić, też nawinąłem ze dwa hashtagi w 2011 roku w „Wizji lokalnej”, zanim w ogóle termin hashtag ktokolwiek w Polsce stosował. Też go wtedy nie znałem, natomiast podobnie jak VNM czy Bisz, słuchałem dużo rapu ze Stanów i podobał mi się ten patent „podsumowywania wersów” jakimś nazwiskiem – mówi Kuba. – Na pewno dałoby się wyszukać przykłady swego rodzaju hashtagów nawet w oldskulowym polskim rapie, gdzie po prostu ktoś podsumowywał na końcu wersu jednym słowem koncept, który przed chwilą opowiedział, ale czy to rzeczywiście były hashtagi? – dodaje.

Żeby lepiej nakreślić charakter zjawiska – kilka najciekawszych hasztagów nawiniętych w ostatnich latach nad Wisłą.

Bisz – Pollock

Ręka, noga, mózg na ścianie #Pollock

Oni chcą być w mediach? Nie ma sprawy  #nekrolog

Bydgoski raper jest jedną z najważniejszych postaci, jakie pojawiły się na scenie na przestrzeni ostatniej dekady. Jego styl cechują poetycki polot, intelektualny sznyt oraz uniwersalność (sprawdzi się zarówno na slamie poetyckim, jak i składance Prosto), ale również biegłość w posługiwaniu się hashtagami, których wiele pojawiło się na jego legalnym debiucie Wilk chodnikowy z 2012 roku. 

Na tę umiejętność zwraca uwagę Muflon właśnie w kontekście wersów z utworu Pollock: Moim zdaniem hashtag ma przede wszystkim dwie funkcje: jest klamrą dla dłuższego konceptu i pomaga skrócić wers, nadaje mu większą dynamikę. Dla tego drugiego punktu dobrym przykładem jest wers Bisza, na który często się powołuję mówiąc o hashtagach: „Oni chcą być w mediach? Nie ma sprawy #nekrolog”. Brzmi to dużo lepiej niż „Oni chcą być w mediach, nie ma sprawy, będą w nekrologach”. Taka wersja nie zmieściłaby się w wersie i nie ma takiej siły jak lakoniczny hashtag.

VNM – Lawa



W UK-eju przez rap chlałem na maks, stany lęku to był dramat tam

Stany zwątpienia w to, co ta wyprawa da

Depresja od nocy do rana, ta

Dzisiaj jestem ponad tym, ponad tymi stanami  #Kanada

Elbląski raper latami budował fundamenty kariery w podziemiu. Powszechnie uważany jest za ojca chrzestnego hashtagów w polskim rapie i prawdopodobnie pierwszego wykonawcę, który na naszej scenie używał tego środka w pełni świadomie. Jak przystało na pioniera, kiedy tylko zadebiutował legalnie w barwach Prosto (De Nekst Best ze stycznia 2011 roku) od razu rzucił tę kultową już kratkę, w której zasugerował, że teraz jest ponad depresją – tak, jak Kanada leży ponad USA.

Medium – Traper

Wykręcasz numer, a na końcu znowu „kratka”, nagraj:

Brzmisz jak Bisz, bitch please #sekretjarka

Ja miałem hashtag na „Nieznane”  jako pierwszy raper

Cokolwiek powiesz, ja odpowiem Ci #ciekawe

Chwilę przed tym, jak Medium zmienił pseudonim na Tau i stał się kaznodzieją polskiej sceny rapowej – nagrał fantastyczny, nowoszkolny numer Traper, promujący trasę koncertową Bozon Records Tour 2013. Początek kawałka poświęcony jest właśnie popularyzacji hashtagów – Medium odnosi się do Bisza (#sekretjarka), a następnie kieruję uwagę słuchacza na własny utwór, Nieznane z płyty Teoria równoległych wszechświatów (wydanej w listopadzie 2011 roku nakładem Asfalt Records), w którym kosmologiczne pytania kwituje zwrotem ciekawe.  

Czy Medium mówiący „ciekawe” pod koniec wersu to hashtag?  Nie wydaje mi się. Stary dobry równoważnik zdań czy myślnik też czasami brzmią jak hashtag, ale czy mówiąc: „Oblałem wczoraj egzamin. Smutek”, rzeczywiście mówimy „Oblałem wczoraj egzamin #smutek”?  Myślę, że takie interpretacje to przesada – analizuje Kuba.

 

Bądźmy w kontakcie! Śledź newonce.net na Facebooku i Instagramie, mamy też Snapchat!

Dwa Sławy – Ludzie sztosy

Astek i Rado Radosny także należą do grona artystów, którzy kratkami rzucali już w pionierskich czasach (album  Nie wiem, nie orientuję się z 2012 roku). Dziś są mistrzami stylu i korzystają z niego z takim rozmachem, że recenzję ich ostatniej płyty Ludzie sztosy, jeden z dziennikarzy zatytułował: Dwa hashtagi

Można się spierać, kto pierwszy rzucił u nas punchline z #. Pytanie, kto robi to najlepiej sprawia już mniejszy problem – tak samo jak pytanie, na którym albumie hashtagi wykorzystano z największym rozmachem. Oczywiście, że na Ludzie sztosy

Dla wątpiących – Hashtagi wybrane z tej płyty:

Jestem stażystą, czuję, że by tutaj na mnie chcieli nasrać
Jeden oleje, drugi trąci barkiem #Felicjańska

Ludzie sztosy, mamy szacun u bliskich
A więc morda szmato #Całun Turyński

Leć chujowo swoje tanie linie #RyanAir, a
Ja robię raban jedną linią #La Linea

Tak (tak, tak), to numer o dupeczkach, co Cię boli?
Lubimy rasowe suki #Border collie

Małolat – Horyzont

Brzydzę się tym i nienawidzę tej branży

Pieniądze rządzą wszystkim wokół mnie #Raiffeisen

Za nieudolne hashtagi można zebrać pokaźną ilość hejtu od internetowych awanturników, ale też świadomych słuchaczy. Przekonał się o tym Małolat, którego kultowe #Raiffeisen całymi tygodniami stanowiło paliwo do kręcenia beki, produkcji memów i kąśliwych komentarzy.

Sytuację próbuje tłumaczyć Kuba: Może rzeczywiście ten wers był trochę bezsensowny, hashtag wcale nie spełnił swojej funkcji – nie uprościł przekazu, a raczej go skomplikował, skołował odbiorcę. Na pewno nie pomogło mu, że tuż po nim w kolejnym wersie był drugi niezbyt udany hashtag z viagrą.

Jak rysuje się przyszłość hashtag rapu – czy kratki na stałe wejdą do rapowego obiegu, czy też za kilka lat będą odbierane jako niezrozumiały archaizm?

Wydaje mi się, że hashtag stanie się, lub już się stał po prostu jednym z elementów arsenału rapera. Przez chwilę, rok czy dwa lata temu, był elementem legitymizowania rapera jako gościa nadążającego za trendami. Było to oczywiście komiczne, kiedy oldskulowi raperzy próbowali rzucać jakieś marne wersy zakończone hashtagami, tylko po to, żeby pokazać, że są na czasie. Teraz ludzie ochłonęli i liczy się to, jaki jest hashtag, a nie czy w ogóle się pojawia. 

Moim zdaniem nie grozi mu, że szybko stanie się archaizmem. Hashtagi w rapie nie wzięły się znikąd. Hip-hop jak żadna inna subkultura i muzyka, niezwykle sprawnie wchłania nowe zjawiska, tak na poziomie muzyki, jak języka – niewątpliwie tendencja jest taka, że język za sprawą komunikacji internetowej i smsowej lakonizuje się, czego symptomem jest właśnie hashtag. Dodatkowo tendencja ta wpisuje się też w to, co w rapie dzieje się muzycznie: bity zwalniają, a raperzy piszą coraz mniej gęsto. Hashtagi jako naturalne skracacze wersów sprzyjają temu trendowi – podsumowuje Rużyłło.

foto: Dwa Sławy

#Bisz
#Dwa Sławy
#Małolat
#Medium
#VNM
POKAŻ KOMENTARZE
  • Name

    jebać hashtagi 🙂

    • Asdasd

      Ciebie też, elooo

Najnowsze

Pojechaliśmy do Paryża na premierę sneakersów Home Of Classics od adidas Originals

Biały, skórzany but na stopie to sytuacja absolutnie ponadczasowa. Sprawdzi się do każdej stylówy i w każdych okolicznościach - no, ...

#Home Of Classics
#adidas Originals

13 kultowych miejscówek z polskich rap-kawałków

Zanim zaczniecie planować wakacje za granicą, mamy dla was fajną propozycję - zwiedzanie kraju tropem tekstów (i nie tylko) polskich hip-hopowców. Zadbajcie o GPS albo sprawne ...

#Bonus BGC
#DonGuralesko
#Eldo

5 bardzo osobliwych festiwali muzycznych, na które możecie wybrać się tego lata

Kultura festiwali muzycznych rozwinęła się do tego stopnia, że naprawdę można mieć dylematy, gdzie się wybrać. Oczywiście, najbardzi ...

#Garbicz Festival
#PSY-FI

8. notowanie Listy Przebojów newonce.radio za nami. Na szczycie bez zmian, ale dalej już są ruchy

To już staje się tradycją - jeśli to piątek, znaczy że około godziny 18. usłyszycie numer Wszystko OK Jana-rapowanie i Nocnego. Choc ...

#newonce.radio
#Lista Przebojów

Flying Lotus to jedna z najbardziej nieklikalnych postaci na newonce. I właśnie wydał nowy album

Każde medium internetowe ma swój zestaw tematów, które wzbudzają zainteresowanie niezależnie od godziny, pogody czy pory roku. Znaci ...

#Flying Lotus

W swojej nowej kolekcji Big Star wraca do czasów Nirvany i Beastie Boysów

To może być kanwa do jakiejś polskiej wersji Jak poznałem waszą matkę - a wiecie, dzieci, były lata 90. i pojechałem ze znajomymi ka ...

#Big Star

Halo!? Czy Dwa Sławy mają nagrany wspólny utwór z Zenkiem Martyniukiem?

Na instagramie Ludzi Sztosów pojawiło się zdjęcie z liderem zespołu Akcent, które zapowiada... no właśnie, wspólne nagranie? Czy tyl ...

#Dwa Sławy
#Zenek Martyniuk

Z cyklu newsów nieistotnych: Lil Pump pali na stacji benzynowej i nie zamierza przestać

Dziś jest piątek, pogoda ma oscylować w okolicy 20 stopni Celsjusza, Theresa May zrezygnowała ze stanowiska premiera Wielkiej Brytan ...

#Lil Pump

schafter wypuścił nowy singiel i zapowiada debiutancki album – premiera odbyła się w newonce.radio

Pełnowymiarowy projekt rewelacji ostatnich miesięcy został zapowiedziany na koniec tego ...

#Asfalt Records
#Schafter

Armagedon jest blisko – IKEA wprowadza słynne klopsiki w wersji wege!

Producent mebli kombinuje z jednym ze swoich najpopularniejszych produktów - każdego roku klienci konsumują około miliarda klopsów K ...

#IKEA
#klopsy
POKAŻ WIĘCEJ
Store

newonce.paper #2

39.99 PLN

newonce.hoodie

199 PLN

newonce.paper #1

29.99 PLN

Szanowny Użytkowniku,

W związku z wejściem w życie 25 maja 2018 roku nowych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), pragniemy przypomnieć Ci podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszego serwisu. Klikając w przycisk z napisem „W PORZĄDKU”, potwierdzasz, że zgadzasz się na wymienione niżej działania.

W PORZĄDKU

Cookies, czyli ciasteczka

Wraz z naszymi partnerami wykorzystujemy pliki cookies, potocznie zwane ciasteczkami, oraz inne pokrewne technologie. Mają one na celu zapewnienie Twojego bezpieczeństwa i udoskonalanie naszego serwisu poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w preferencjach przeglądarki. Jeśli nie wprowadzisz zmian ustawień, informacje te mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Pragniemy Cię zapewnić, że przechowywane przez nas dane osobowe są bezpieczne. Ich administratorem jest firma Skills Warsaw Michał Michalski z siedzibą w 00-161 Warszawa, ul. Anielewicza 9/25. Twoje dane osobowe są przetwarzane na zasadzie dobrowolności i będą przetwarzane tylko tak długo, jak długo są niezbędne do realizowania ww. celów lub do momentu, gdy wyrazisz skuteczny sprzeciw wobec ich przetwarzania. Co ważne, dostęp do nich ma tylko wyznaczony inspektor, a Tobie przysługuje prawo żądania dostępu do treści danych, ich usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz przenoszenia. Masz też prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych na podstawie uzasadnionego interesu z przyczyn uzasadnionych Twoją szczególną sytuacją. Gdy uznasz, że firma Skills Warsaw Michał Michalski narusza przepisy Rozporządzenia RODO, masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych.

okiPopupPlugin-close