Co właściwie sądzimy o raperach - youtuberach?
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. materiały prasowe

Prędzej czy później to musiało nastąpić, biorąc pod uwagę siłę polskiego YouTube’a, gdzie najwięksi gracze mają od miliona subskrybentów w górę. Puszkę Pandory otworzył w ubiegłym roku Gimpson, któremu album Niepowstrzymany przyniósł niespodziewanie jedynkę na OLiSie.

Teraz na ustach wszystkich jest Young Multi. Niedawno ogłosił, że w przedsprzedaży rozeszło się 10 tysięcy egzemplarzy jego debiutu, Nowa Fala. 10 tysięcy. To tyle sztuk, ile Paluch sprzedał Złotej owcy w preorderze. Tyle że Paluch jest na scenie od początku ubiegłej dekady i ma na koncie kilkanaście krążków, a Young Multi ostatnie lata spędził grając w Minecrafta. Nie pasuje więc w żaden sposób do rapowej filozofii Started from the bottom now we’re here. Nie pokonał też drogi, jaka przez wiele lat uchodziła za wzorcową na naszej scenie: najpierw wyrobienie sobie marki w podziemiu, a dopiero potem legalny debiut. Tylko właściwie co z tego wynika?

Siląc się na złośliwości można by napisać, że kariera Young Multiego jest dowodem na działanie Prawa Murphy’ego. W skrócie: jeżeli coś ma pójść źle, to pójdzie źle i tyle. Bo Multi nie stanowi awangardy, nie jest zaskakującym przejawem całkiem nowego zjawiska. Jego komercyjny sukces to konsekwencja długofalowego trendu. Następuje przecież rok po platynowej płycie Gimpera, jak również rok po kampanii reklamowej popularnej sieci komórkowej, która wzięła na pokład gwiazdy polskiego Internetu. Z tym że to też było już surfowanie na fali popularności. YouTube od dawna jest u nas gigantyczną siłą na rynku rozrywkowym oraz medialnym. Dodajmy, że siłą nie abstrakcyjną, a całkowicie mierzalną – w subskrypcjach, wyświetleniach i budżetach reklamowych.

Większość z gwiazd polskiego YouTube’a to młodzi ludzie, dla których rap był najoczywistszym wyborem estetycznym. Z generacyjnych względów. Stąd wielu twórców filmików sięgało po rapową estetykę w produkcjach. Pytanie nie brzmiało więc: czy? Brzmiało: kiedy YouTube’owi celebryci postanowią usankcjonować się jako raperzy, porywając się na wydawanie regularnych płyt i granie regularnych koncertów. Patrząc na zjawisko cynicznie: jak się weźmie pod uwagę skalę gotowego audytorium, głupio byłoby nie skorzystać z okazji do zaatakowania rynku muzycznego. Tym, którzy już teraz są na granicy zawału, mamy do powiedzenia tyle: będzie jeszcze gorzej. Zobaczcie teledysk do kawałka Gwiazdy Malczyńskich (blisko cztery miliony wyświetleń), a zrozumiecie, co czeka was w najbliższych miesiącach i latach.

Z drugiej strony – w ostatecznym rozrachunku zawsze liczyć się będzie efekt końcowy, czyli gotowy produkt kultury. Niemniej pod tym względem na YouTuberów nadal czyha szczególnie wiele zagrożeń. Choćby dlatego, że jeżeli dana działalność jest dla kogoś drugim wyborem (w tym przypadku rap staje się dodatkiem do filmików w stylu Typowy gimbus albo Przed ślubem vs po ślubie), to można się obawiać, czy jest traktowana poważnie. Równocześnie pozostaje kwestia objętości rapowego kawałka. Często okazuje się, że życiowe doświadczenie jest jednak faktorem pomocnym do wypełnienia wersami kilkuminutowego utworu. Można wyśmiewać sztywność czy mit dochodzenia do wszystkiego od zera, ale jeżeli masz solidnie nabrużdżone w CV, powinieneś mieć też więcej do napisania od kogoś, kto okres młodzieńczy spędził na nagrywaniu let’s play’ów i trawestowaniu najgorszych tradycji polskiego kabaretu. Bo kiedy nie masz o czym pisać, to nagle okazuje się, że twoja działalność rapowa zaczyna przypominać punkt ksero i trzaskanie odbitek Lil Uzi Verta albo slangowych zwrotów osiedlowych zakapiorów. No, ale to tylko ogólne rozważania, a jak zostało napisane wcześniej, na koniec dnia liczy się tylko to, co nagrane. I najwyraźniej rozumieją to poważni przedstawiciele sceny. O ile taki Gimpson był najczęściej równany z ziemią, o Young Multim życzliwie wypowiadają się m.in. Solar czy Malik Montana.

Pozostaje jeszcze jedna kluczowa kwestia. Hip-hop w Polsce nadal jest na etapie chorób wieku dziecięcego. To m.in. stąd bierze się debilny dyskurs o starej i nowej szkole czy postrzeganie innowacyjności jako właściwości decydującej o wartości produktu kultury. Króciutko: rock’n’roll jest od hip-hopu znacznie starszy, ponieważ narodził się gdzieś w okolicach połowy ubiegłego wieku. Dlatego dzisiaj, kiedy ktoś nagra kawałek w stylu The Velvet Underground, to najczęściej jest oceniany za autonomiczną wartość utworu. Najczęściej się mu nie wrzuca, że jego muzyka jest zbyt staroszkolna. Kwestia dojrzałości.

Tak samo jest z elementem tożsamościowym, który wciąż pozostaje nierozerwalnie związany z kulturą hip-hopową. W przypadku punk rocka już w latach siedemdziesiątych przerobiono temat wiarygodności – byli m.in. Sex Pistols, których oskarżano o to, że są w rzeczywistości boys bandem skaperowanym przez Malcolma McLarena. Ale od premiery Never Mind the Bollocks, Here’s the Sex Pistols minęło czterdzieści lat i z tamtej dyskusji zostało tyle, że debiut Anglików to numer 41 na liście 500 albumów wszechczasów magazynu Rolling Stone i jeden fundamentów kultury europejskiej. Coś jak chrześcijaństwo, he he. Tymczasem w rapie jeszcze przez dłuższy czas, stety-niestety, będziemy zmuszeni zerkać w życiorysy i deliberować nad autentycznością poszczególnych wykonawców.

Nie zrozumcie nas źle, podoba nam się ten romantyzm. I po staroszkolnemu wk***ia nas, kiedy kolejne niedojdy wycierają sobie gębę rapem albo robią z niego dodatek do szemranej działalności. I działa nam na nerwy, kiedy podejrzane wydawnictwa zajmują w dyskusji medialnej miejsce albumów, które sami uważamy za ważne. Tylko to też nie jest tak, że Gimpson odbiera chleb poważnym artystom. A nawet, jeśli tak jest, to od XVI wieku wiadomo, że gorszy pieniądz wypiera lepszy pieniądz i my nie za bardzo chcemy sobie tym zatruwać życie. Wolimy sobie posłuchać rapu, nie?

#Young Multi
#Malczyńscy
#Gimpson
POKAŻ KOMENTARZE

Najnowsze

A$AP Rocky wydał Testing na iPhone’y

Był już mariaż ze sztuką nowoczesną w postaci performansu Lab Rat, teraz przyszedł czas na podbój App Store. Flacko podgrzewa atmosferę przed jutrzejszą premierą, prezentując a ...

#A$AP Rocky
#App Store
#Testing

Wiemy, kiedy serial o Tupacu i Notoriousie pojawi się na polskim Netflixie

Zagadki morderstw 2Paca i Notoriousa B.I.G. zaczęto rozstrzygać na amerykańskich ekranach już 27 lutego. Teraz trafią w ręce polskic ...

#Biggie
#The Notorious B.I.G.
#Tupac

Wybieramy 8 najlepszych wokalistek na refreny dla polskich raperów

Poszukiwania piątego elementu hip-hopu trwają od niepamiętnych czasów, za to grzech pierworodny polskiego rapu możemy ujawnić choćby ...

Znamy zwycięzców III edycji programu LECHSTARTER, dzięki którym polskie miasta będą ładniejsze

Leszek ogarnął temat i przyznał grubą bańkę - milion złotych przeznaczono m.in. na rewitalizację gwoździarni, tężnię, kino samochodo ...

#LECHSTARTER

Warszawa ma nowy festiwal – Undercity odbędzie się jesienią na Torwarze

20 artystów, 3 sceny i jedna Hala Torwar. Żadna z nas Dorota Gardias, ale początek listopada zapowiada się naprawdę upalnie.

#Dixon
#Dubfire
#Extrawelt

Childish Gambino zagra w Czarnej Panterze 2?

Właśnie nam się przypomniało, jak za dzieciaka graliśmy ciągle w Różową Panterę dubbingowaną przez Cezarego Pazurę. Czasy się zmieniły, róż zastępuje czerń, a jeden zły bohater ...

#Black Panther
#Czarna Pantera

Nasze pierwsze wrażenia po odsłuchu Nocnej Zmjany Jana–rapowanie

Debiutancki album młodego MC swoją oficjalną premierę ma w najbliższy piątek, ale my już dziś zdradzamy wam, czego możecie się na nim spodziewać.

#Jan-rapowanie

Wiz Khalifa i Gucci Mane szykują wspólny projekt

Nie będziemy was już męczyć potencjalnymi nazwami dla tego duetu, ale musicie przyznać, że Gucci Gang raczej odpada na starcie. Z kolei takie Mane Khalifa brzmi jak nazwa budyn ...

#Gucci Mane
#Wiz Khalifa

Reżyser Ludzkiej stonogi nakręcił najbardziej nieludzki film wszech czasów

Produkcja nazywa się The Onania Club! Z wrażenia odebrało nam mowę, a ręce mimowolnie powędrowały w okolice… Prrr! Twórca legendarne ...

#ludzka stonoga
#The Human Centipede

Tyler, The Creator wypuszcza teledysk do nieznanego wcześniej utworu

435 to kolejny taki przypadek po numerze OKRA z końca marca, który pokazuje, że odrzuty z sesji Tylera są lepsze od większości kawał ...

#435
#Tyler The Creator
POKAŻ WIĘCEJ
Store

newonce.paper #2

39.99 PLN

newonce.hoodie

199 PLN

newonce.paper #1

29.99 PLN