Czy czeka nas koniec trapu? I co dalej? O to spierają się nasi redaktorzy (DWUGŁOS)
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. materiały prasowe

Czy w perspektywie najbliższych lat staroszkolny sampling ma szansę wygryźć trapy, a najpopularniejszym zespołem rapowym zostanie nowy Mobb Deep? Marek Fall i Filip Kalinowski pokłócili się o przyszłość gatunku.

W popkulturze od zawsze odpowiedzią na przesyt bądź wyczerpanie nowych koncepcji był radykalny w tył zwrot. Często ten odwrót wiązał się z uproszczeniem formy. Przykłady można mnożyć w nieskończoność. Odpowiedzią na napuszenie rocka progresywnego, który od połowy lat 60. zdobywał coraz większą popularność, była fala punk rocka. Jego prostotę najlepiej oddawał kultowy rysunek podstawowych chwytów gitarowych z zina Sniffin’ Glue, podpisany: To jest jeden akord, to jest następny, a ten jest trzeci. Teraz załóż zespół! Podobnie – odpowiedzią na schyłek kina modernistycznego były m.in. wywrotowe produkcje Quentina Tarantino i odejście od podziału sztuki na wysoką i niską.

Wspominam o tym, bo coraz trudniej oprzeć się wrażeniu, że trapowy peak jest już za nami; że zaczyna wyczerpywać się nowoszkolna formuła rapu z triplet flow, niskimi BPM-ami, minimalistycznym aranżem i stawianiem brzmienia ponad kompozycję. Mnożą się bliźniacze byty, ale brakuje twórczego fermentu. Doskonałym symbolem zjawiska jest Culture II. Migosi nie tylko ordynarnie eksploatują tam patenty z poprzedniego albumu, ale równocześnie rozdęli nowy materiał do ponad 100 minut. Nie twierdzę, że lada dzień scena wywróci się do góry nogami, ale nadchodzi moment, w którym trzeba będzie postawić pytanie: co dalej?

W tym miejscu żarty się kończą i stawiam ryzykowną tezę: rap czeka ewolucja wsteczna, wiążąca się z powrotem do obskurnego, surowego samplingu i garażowych bębnów rodem z The Infamous Mobb Deep. Tak jak na początku 1992 roku, gdy Nevermind Nirvany symbolicznie zrzucało ze szczytu Billboardu Dangerous Michaela Jacksona, już wkrótce po latach nurzania się w blichtrze czeka nas rewolucja. Pełnoletniość osiągają roczniki, które nie pamiętają już lat 90. Dla nich trapy są fundamentem rapowej tożsamości, a klasyczne albumy ze Złotej ery nie wiążą się z żadnym sentymentem. Dlatego zaczną poszukiwać nowego języka ekspresji, a znajdą go w odległej przeszłości. Co więcej, ponownemu odkryciu samplingu będzie sprzyjać znacznie łatwiejszy niż przed laty dostęp do technologii i źródeł oraz brak anachronicznych zasad etycznych, które kazały choćby samplować wyłącznie z winyli. Dzisiaj może się to jeszcze wydawać absurdalne, ale Złota era 2.0 jest coraz bliżej. Marek Fall

OK, z tezą Marka o tym, że trapowy peak jest już za nami, a odpowiedzią na wyczerpanie tej formuły będzie zapewne swego rodzaju rewolucja, w ogromnym stopniu się zgadzam. Ale już perspektywy rysujące się przed rapem w trzeciej dekadzie XXI wieku widzę zgoła odmiennie i daleko im do surowego samplingu, szczególnie w klasycznym, 90’sowym postrzeganiu tej techniki producenckiej. Bo choć każdy właściwie gatunek zalewają od czasu do czasu retro fale – w hip-hopie również byliśmy już świadkami powrotu soulowych próbek w glorii i chwale na początku solowej kariery Kanye Westa – to nie wydaje mi się, żebyśmy jeszcze kiedykolwiek natrafili na jakiś boom-bapowy projekt na billboradowym podium. Dzisiejszy rap to nie tylko hip-hop, a właściwie pełne spectrum gatunków, od country po noise, które pod jednym sztandarem zrzesza właściwie tylko rymowany, nie klasycznie wyśpiewywany tekst. Czy jednak weźmiemy na warsztat wspominkowe numery Hovy, czy całą karierę Evidence’a (od pierwszego Dilated po Weather or Not), czy co bardziej klasyczne wejścia Young M.A, okazuje się, że owo 90’sowe brzmienie trafia głównie do jego miłośników, a nie szerszych gremiów. Ten wspomniany wcześniej wielogatunkowy rap jest dzisiaj również popem. Głównie dlatego, że nigdy wcześniej nie było w nim tyle melodii.

Z czym wiele osób się na pewno nie zgodzi, współczesny (t)rap uważam bowiem za nieporównywalnie bardziej muzyczny niż jego wszystkie poprzednie wcielenia. Jego instrumentalna warstwa jest niesamowicie oszczędna i często sprowadza się tylko do podbitego basem, powolnego rytmu. Ale to, co na jego tle wyczyniają zaopatrzeni w różne efekty wokalne z auto-tunem na czele współcześni MC’s, nie śniło się żadnemu raperowi ze złotej ery. I oczywiście można się zżymać na to, że nie wynika to ze skillsów, ale technologii. Kogo to obchodzi? Pod naszą ocenę trafia tylko finalny produkt. Na pewno nie będzie to obchodziło wkraczających dziś w dorosłość dzieciaków przełomu milleniów, które nie są już skażone stereotypowym myśleniem poprzednich generacji, że ten pan z gitarą to jest muzyk, a ten z bitmaszyną to jest dupa. I choć – tak jak pisze Marek – wielu z nich może się zakochać w nieznanych im z własnego doświadczenia, boom-bapowych klasykach, to nie wydaje mi się, żeby masowo zwrócili się w kierunku samplingu.

Powody? Pierwszy jest czysto biznesowy, a wynika z tego, że sampling jest dzisiaj bardzo drogim sportem. I oczywiście jest spore grono ludzi, których stać na clearowanie licencji, a przez sito soundcloudowych algorytmów wyszukujących próbki często da się przedrzeć z jakimś podkradzionym patentem, ale po głośnych procesach o bezprawne wykorzystanie cudzego materiału, przez które przeszli De La Soul czy Biz Markie (który nota bene już nigdy się po tym nie dźwignął), korzystanie z cudzego materiału jest dziś dosyć ryzykownym zajęciem, a z roku na rok będzie pewnie jeszcze gorzej. Drugą przesłanką do tego, że mocno powątpiewam w powrót boom-bapu jest to, że rap już dobre kilkanaście lat temu obrał kierunek na Południe, gdzie po latach wykuwania swojego własnego stylu i kopiowania patentów ze Wschodu i Zachodu, większość producentów nad sampler stawia dziś syntezator (czy komputer). I też trudno im się dziwić, skoro przy wykorzystaniu dzisiejszych narzędzi łatwo jest odegrać właściwie każdą linię melodyczną, a w środowisku cyfrowym zasymulować każdy możliwy instrument. Tendencja ta natomiast będzie się – moim zdaniem – pogłębiać nie tylko w związku z rozwojem technologii, ale również kwestią tego, co pisałem wcześniej – że producent jest dzisiejszą gwiazdą rocka. Coraz mniej ludzi będzie tęsknie zerkać w kierunku wirtuozów instrumentów, studiów nagraniowych i wszelkich możliwych big bandów, a co za tym idzie – samplować ich twórczość. I bardzo dobrze, bo tu dochodzimy do trzeciego – nieco życzeniowego – powodu. Jak dotąd rap jest bowiem bodajże najbardziej progresywnie myślącym, nieustannie wyglądającym przyszłości gatunkiem muzyki, który dodatkowo sprytnie zawłaszcza sobie wszelkie inne możliwe nurty muzyczne. Jest młodszy od rocka, soulu czy jazzu, ale też starszy od techno czy drum’n’bassu, a w porównaniu z nimi zdaje się być dużo bardziej otwartą na zmiany i wciąż ewoluującą stylistyką. I mam ogromną nadzieję, że taki pozostanie, a nie wykona za moment zwrot wstecz do czasów funkowych próbek i melodeklamowanego tekstu.

Z wielką niecierpliwością wyglądam więc punkowego zwrotu, którego coraz bardziej cukierkowy trap potrzebuje jak Future auto-tune’a. Ale jego kierunku upatrywałbym raczej w przesterowanych, przebasowionych, minimalistycznych nagraniach ludzi takich jak Ghostmane, Bill $aber czy… Death Grips niż w nadejściu nowego Mobb Deep. Bo to oni zdają się być wk***ieni na te wszystkie melodyjne rap-popowe piosenki z wokalistkami r’n’b na featach, jak swego czasu Joe Strummer z The Clash na prog-rockowców. I choć w kwestii bitów nie mają za bardzo co upraszczać w formule, która opiera się cała na pojedynczych dźwiękach, to zamiast wyśpiewywać na nich chwytliwe linie melodyczne, zawsze mogą wydrzeć ryja albo przewinąć jak Havoc w ’93. A te pojedyncze dźwięki, po które sięgną, mogą być zrealizowane w charczącym lo-fi, podszyte warczącym subbassem i zanurzone w industrialno-metalowej, lepkiej, ciemnej brei, a niekoniecznie być samplem. Chyba że będzie to próbka z jakichś nagrań terenowych z fabryki broni w Arkansas albo któregoś meth labu podróżującego po bezdrożach USA. Filip Kalinowski

POKAŻ KOMENTARZE
  • vinnie

    Świetny artykuł. Mnie – twardogłowemu wychowankowi złotej ery – całe to ekstremalne wręcz „upopowienie” hip-hopu nie do końca było w smak. Chwilę mi zajęło zaakceptowanie nieuchronnych zmian. 😉 Cholernie lubię instrumentalny hip-hop, więc te powolne, niezbyt skomplikowane podkłady od mumble rapsów brzmią bez wokalu tak sobie. Mowiąc delikatnie. Bardzo mi się podoba brzmienie The Doppelgangaz – i te samplowane sztosy i ich powolne trapowe bangery. Pięknie łączą style. Za świetny uważam album SoDrumatica. Ale to przy „Lick a Shot” Cypressów czy „Sure Shot” albo „Sabotage” Beasties mam ciary. Te konkretne wspomnienia wokół tych numerów i tamtych młodzieńczych emocji robią swoje. W którą stronę brzmienie by nie poszło, to i tak jestem dumny, że to „mój” hip-hop jest wszędzie. 😉 Big up!

  • Elohim

    Punk już jest kawał czasu : Lil Pump, XXXTentacion, Tekashi. Kanye zrobił (inspirowany Death Grips) Yeezus.

Najnowsze

Znamy już absurd dnia: Lil Pump wyjaśnia, dlaczego oddał mocz na Instagramie

Światem codziennie wstrząsają ważne informacje. W konsulacie Arabii Saudyjskiej w Stambule zamordowano dziennikarza. Chińska gospoda ...

#Lil Pump

Belmondo powraca! Poznaliśmy datę premiery i tracklistę płyty Uhqqow

Czyżby kończył się okres burzy i naporu w życiu Młodego G? Ostatnio głośno było o nim głównie z powodu rozpadu Mobbyn i kontrowersji ...

#Mobbyn

Nowa, jesienno-zimowa kolekcja od Backyard Cartel jest już dostępna w Bludshopie

Bluzy, koszulki, spodnie, czapki, frotki, etui czy... customowe rzepy. Cały zestaw możecie kupić online'owo, a liczy sobie 45 itemów ...

#Backyard Cartel
#Bludshop

Tylko dresowy styl – FILA i Selectshop prezentują jesienno-zimowy lookbook

Jedna z bardziej hajpowanych marek i Selectshop. Must-have każdej streetweare'owej szafy! Zobaczcie, co FILA przygotowała na czas wi ...

#FILA
#Selectshop

30 najlepszych klipów w historii polskiego rapu. Miejsca 10-1

Ostatnia dycha naszego zestawienia znów skupia się głównie na mijającej nam właśnie drugiej dekadzie XXI wieku, a przeważająca część widniejących na niej pozycji powstała w ost ...

PUMA przywraca lata 90. nie tylko na Weeknd, ale na cały sezon jesień/zima 2018

Globalna marka sportowa i The Weeknd są jak Emmett Brown i Marty McFly. Tyle że bohaterowie filmu Powrót do przyszłości w 1985 roku ...

#The Weeknd
#Puma

Hemp Gru wypuścili klip, w którym dissują nową szkołę. Będzie odpowiedź?

Najpierw Bilon pojechał Otso, a teraz cały team popłynął szerzej. Bez nazwisk, ale teledysk dobitnie wskazuje, o kogo chodzi. Histor ...

#Hemp Gru

Quavo zapowiedział Culture III. Migos planują też kolejne solówki i mixtape z Drake’em

Linia produkcyjna Migosów została ustawiona na najwyższe obroty. Po dziewięciu miesiącach od Culture II i zaraz po premierze debiuta ...

#Migos

Ty Dolla $ign ogłosił, że jego wspólny materiał z Kanye Westem jest już prawie gotowy

Album jest coraz bliżej – oznajmił raper i wokalista za pośrednictwem Instagrama. - Robię go razem z Kanye. Teraz zajmuję się swoją ...

#Ty Dolla $ign
#Kanye West

30 najlepszych klipów w historii polskiego rapu. Miejsca 20-11

Lecimy dalej z kolejną dyszką naszego zestawienia. I znów przeważająca większość tych teledysków powstała w drugiej dekadzie XXI wieku, a pośród ich autorów i pojawiających się ...

POKAŻ WIĘCEJ
Store

newonce.paper #2

39.99 PLN

newonce.hoodie

199 PLN

newonce.paper #1

29.99 PLN

Szanowny Użytkowniku,

W związku z wejściem w życie 25 maja 2018 roku nowych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), pragniemy przypomnieć Ci podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszego serwisu. Klikając w przycisk z napisem „W PORZĄDKU”, potwierdzasz, że zgadzasz się na wymienione niżej działania.

W PORZĄDKU

Cookies, czyli ciasteczka

Wraz z naszymi partnerami wykorzystujemy pliki cookies, potocznie zwane ciasteczkami, oraz inne pokrewne technologie. Mają one na celu zapewnienie Twojego bezpieczeństwa i udoskonalanie naszego serwisu poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w preferencjach przeglądarki. Jeśli nie wprowadzisz zmian ustawień, informacje te mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Pragniemy Cię zapewnić, że przechowywane przez nas dane osobowe są bezpieczne. Ich administratorem jest firma Skills Warsaw Michał Michalski z siedzibą w 00-161 Warszawa, ul. Anielewicza 9/25. Twoje dane osobowe są przetwarzane na zasadzie dobrowolności i będą przetwarzane tylko tak długo, jak długo są niezbędne do realizowania ww. celów lub do momentu, gdy wyrazisz skuteczny sprzeciw wobec ich przetwarzania. Co ważne, dostęp do nich ma tylko wyznaczony inspektor, a Tobie przysługuje prawo żądania dostępu do treści danych, ich usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz przenoszenia. Masz też prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych na podstawie uzasadnionego interesu z przyczyn uzasadnionych Twoją szczególną sytuacją. Gdy uznasz, że firma Skills Warsaw Michał Michalski narusza przepisy Rozporządzenia RODO, masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych.

okiPopupPlugin-close