Scyzoryk Liroya skończył 25 lat. Przyglądamy się temu kultowemu kawałkowi
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. Michal Fludra/NurPhoto

Można różnie oceniać działania legendarnego rapera w XXI wieku, ale nie da się ukryć, że jego debiut na scenie muzycznej zmienił wiele.

Nie wiem czy było to w 1995 roku, czy może chwilę później, ale nigdy nie zapomnę, jak mój kuzyn z Pułtuska, w tajemnicy przed resztą rodziny, próbował dać mi namiastkę muzycznej edukacji. Puścił wtedy właśnie Scyzoryka, który dla małoletniego umysłu (miałem wtedy 8 lat, ewentualnie rok, góra dwa więcej) był wstrząsającym doświadczeniem.

Agresywna, rytmiczna mowa pod energetyczny, mocno osadzony w ciężkich gitarach beat… Ten kawałek po prostu robił wrażenie, także przez to, że w jakimś sensie istniał w próżni – dostępność amerykańskiego hip-hopu, szczególnie na prowincji, była ograniczona bądź wprost nieistniejąca. Dla wielu utwór Liroya, trafiony przypadkiem w radiu czy pokątnie w telewizji, był pierwszym kontaktem z rapem. Historyczne znaczenie tego utworu jest nie do podważenia i chociaż rap istniał w jakimś wymiarze na naszej ziemi, to zasięg rapera był dość znaczący. Należy także zaznaczyć fakt, że to utwór o Kielcach, a nie o egzotycznej Warszawie, co jeszcze wzmacniało identyfikację wielu młodych ludzi z mniejszych ośrodków z jego treścią. Mieście pełnym cudów, brudów / Śmieci, żuli, dziwek, budów / Księży, uprzęży, sklepów pełnych węży (boa) / Wystarczy spojrzeć dookoła / Tego nie ma w podręcznikach i nie mówią o tym w szkołach. Krajobraz Polski lat dziewięćdziesiątych został zawarty w tych odrobinę koślawych, ale bardzo plastycznych i obrazowych wersach, które rzeczywistość prezentowały bez filtra, za to z siarczystymi przekleństwami. O ile oczywiście trafiło się na nieocenzurowaną wersję.

Genealogię amerykańskich rymów i bitów wyprowadza się od soulu i funku. U nas sprawa wygląda trochę inaczej – pewne gałęzie polskiego rapu u swoich korzeni mają punk rocka. Liroy rapował już jako nastolatek i ciężko pracował na swój sukces, próbując swoich sił w najróżniejszych projektach muzycznych; zjeździł trochę Europy, poznał break dance, ale po powrocie do kraju udzielał się w punkowym zespole Dekret. Gitarowe brzmienie posiada u nas tradycyjną moc skojarzenia z buntem, zatem nic dziwnego, że chłopak po technikum, krytycznie patrzący na syf transformacyjnej Polski, wybrał taką drogę ekspresji.

W 1992 roku jako PM Cool Lee wspólnie z muzykami z Dekretu, ANKH i The Lovers wydał kasetę East On Da Mic. Już przed jej wydaniem pojawiał się w TVP w kolorowych teledyskach. Dopiero zmiana ksywy przyniosła mu ogólnopolską sławę i poczesne miejsce w dziejach polskiego rapu. Scyzoryk trafił na dobry czas i mimo najróżniejszych ograniczeń i przeszkód, z jakimi utwór zmagał się w mediach (od cenzury po reakcje na dziwną czy niesłuchalną muzykę), rozlał się na cały kraj, stając się formacyjnym doświadczeniem muzycznym dla sporej części pokolenia. Kiedy zaczęto się zastanawiać, kim jest człowiek stojący za tym singlem, okazywało się, że to swój chłop, niewstydzący się proletariackiego pochodzenia i bardzo ciężko pracujący. Warto dodać też, że w przeboju pojawiają się także jego kieleccy krajanie ze Wzgórza Ya-Pa 3, co było ciekawym wprowadzeniem do instytucji rapowego featuringu. Pierwszy rap, pierwszy featuring, pierwszy teledysk – na wczesnym etapie dziejów Liroya jest pełno pionierskich wątków. To właśnie on brał udział również w pierwszym głośnym polskim beefie, który zgotował mu Nagły Atak Spawacza. Konflikt rozgrywany przy pomocy wulgarnych i ofensywnych kawałków był szokującą nowością na polskiej ziemi – i to na tyle, że pisały o nim niemuzyczne media.

Sądząc po ogromnym sukcesie winylowej reedycji, która mimo wysokiej ceny rozeszła się na pniu, kultowy track Liroya wciąż elektryzuje wielu słuchaczy. Owszem, sporym czynnikiem jest tutaj nostalgia, ale także fakt, że dla wielu to po prostu pierwszy kontakt z rapem w życiu. Z pewnością znajdzie się wiele argumentów na rzecz innych wydawnictw z tamtego czasu, które może były i lepiej zarapowane czy ciekawiej wyprodukowane, ale żadne z nich nie miało takiej siły rażenia i zasięgu. To właśnie w Kielcach rozpoczęło się coś wyjątkowego, coś, co trwa aż do dziś. I chociaż możemy się spierać o późniejszą działalność Liroya czy jego polityczne flirty, to nie da się ukryć, że za Scyzoryka powinniśmy być mu wdzięczni!

#Liroy
#Scyzoryk
POKAŻ KOMENTARZE

Najnowsze

Grafika do artykułu: Od Wojny Światów po powódź: krótka historia słuchowisk radiowych

Od Wojny Światów po powódź: krótka historia słuchowisk radiowych

Podobno radio to teatr wyobraźni. Jeśli tak, to słuchowiska są jego najważniejszymi przedstawieniami.

#Storytel
#Topiel: Dom w głębi lasu
Grafika do artykułu: Stephenie Meyer potwierdza, wy powiedzcie młodszym siostrom: będą dwie kolejne części Zmierzchu!

Stephenie Meyer potwierdza, wy powiedzcie młodszym siostrom: będą dwie kolejne części Zmierzchu!

Podobno jeśli już raz przeniesie się do miejscowości Forks w Waszyngtonie, to trudno się stamtąd wydostać. Dla fanów Zmierzchu mamy ...

#Zmierzch
Grafika do artykułu: Afera w świecie gamingu – twórcy Fortnite idą na noże z Apple. O co poszło?

Afera w świecie gamingu – twórcy Fortnite idą na noże z Apple. O co poszło?

A jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze. Wirtualne pieniądze. Całą stertę wirtualnych pieniędzy. 

#Apple
#Fortnite
Grafika do artykułu: Po siedmiu latach Arab wyda w końcu płytę The Rolling Joints! Jest singiel, data premiery i preorder

Po siedmiu latach Arab wyda w końcu płytę The Rolling Joints! Jest singiel, data premiery i preorder

Istnieje w popkulturowej nomenklaturze określenie lost album dla wydawnictw, które z roz ...

#Arab
#Bilon
Grafika do artykułu: 7 polskich raperów, którzy nie mają w tym momencie wytwórni. Wskazujemy, do których mogliby trafić

7 polskich raperów, którzy nie mają w tym momencie wytwórni. Wskazujemy, do których mogliby trafić

Okienko transferowe w pełni. I to nie tylko w świecie piłki nożnej, dajemy więc podpowiedzi naszym labelom. Kto jest, stosując piłka ...

#Ćpaj Stajl
#Kabe
#Pikers
Grafika do artykułu: Nas wreszcie zapowiedział nowy album! King’s Disease ukaże się jeszcze w tym miesiącu

Nas wreszcie zapowiedział nowy album! King’s Disease ukaże się jeszcze w tym miesiącu

Sierpniowe spekulacje w końcu znalazły potwierdzenie. Odkąd Nas dał się sfotografować w studio z Dr. Dre, a następnie zapowiedział w ...

#Nas
Grafika do artykułu: Ubrania w sam raz pod home office? Kolejna marka reaguje na nową rzeczywistość

Ubrania w sam raz pod home office? Kolejna marka reaguje na nową rzeczywistość

Jeśli nigdy nie byliście na home office, trzy zasady: 1. nigdy nie pracujcie w piżamie. 2. nigdy nie pracujcie w piżamie 3. nigdy ni ...

Grafika do artykułu: Polski raper ma kłopoty? Grozi mu do 8 lat więzienia

Polski raper ma kłopoty? Grozi mu do 8 lat więzienia

Wszystko w związku z koncertem, jaki spontanicznie odbył się tydzień temu w Gdańsku. Sprawą zainteresowała się policja i sanepid.

Grafika do artykułu: Po Warszawie krąży ciężarówka, która wygaduje kompletne bzdury. Brawo Krzysztof Gonciarz!

Po Warszawie krąży ciężarówka, która wygaduje kompletne bzdury. Brawo Krzysztof Gonciarz!

Skoro Polaków dzielą ciężarówki, to może połączy ich parodia... ciężarówki? Pogadaliśmy o happeningu z Krzyśkiem Gonciarzem, pomysło ...

#Krzysztof Gonciarz
Grafika do artykułu: Razem z CCC i SneakerBoyz zrobiliśmy akcję dla fanów customu! Pomagali nam Włodi, Jakub Owczarek i Jacek Pala aka Jacuś

Razem z CCC i SneakerBoyz zrobiliśmy akcję dla fanów customu! Pomagali nam Włodi, Jakub Owczarek i Jacek Pala aka Jacuś

Co się działo? Same dobre rzeczy - event z możliwością customizacji oraz konkurs, w któr ...

#CCC
POKAŻ WIĘCEJ

Szanowny Użytkowniku,

W związku z wejściem w życie 25 maja 2018 roku nowych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), pragniemy przypomnieć Ci podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszego serwisu. Klikając w przycisk z napisem „W PORZĄDKU”, potwierdzasz, że zgadzasz się na wymienione niżej działania.

W PORZĄDKU

Cookies, czyli ciasteczka

Wraz z naszymi partnerami wykorzystujemy pliki cookies, potocznie zwane ciasteczkami, oraz inne pokrewne technologie. Mają one na celu zapewnienie Twojego bezpieczeństwa i udoskonalanie naszego serwisu poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w preferencjach przeglądarki. Jeśli nie wprowadzisz zmian ustawień, informacje te mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Pragniemy Cię zapewnić, że przechowywane przez nas dane osobowe są bezpieczne. Ich administratorem jest firma Skills Warsaw Michał Michalski z siedzibą w 00-161 Warszawa, ul. Anielewicza 9/25. Twoje dane osobowe są przetwarzane na zasadzie dobrowolności i będą przetwarzane tylko tak długo, jak długo są niezbędne do realizowania ww. celów lub do momentu, gdy wyrazisz skuteczny sprzeciw wobec ich przetwarzania. Co ważne, dostęp do nich ma tylko wyznaczony inspektor, a Tobie przysługuje prawo żądania dostępu do treści danych, ich usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz przenoszenia. Masz też prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych na podstawie uzasadnionego interesu z przyczyn uzasadnionych Twoją szczególną sytuacją. Gdy uznasz, że firma Skills Warsaw Michał Michalski narusza przepisy Rozporządzenia RODO, masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych.

okiPopupPlugin-close