Scyzoryk Liroya skończył 25 lat. Przyglądamy się temu kultowemu kawałkowi
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. Michal Fludra/NurPhoto

Można różnie oceniać działania legendarnego rapera w XXI wieku, ale nie da się ukryć, że jego debiut na scenie muzycznej zmienił wiele.

Nie wiem czy było to w 1995 roku, czy może chwilę później, ale nigdy nie zapomnę, jak mój kuzyn z Pułtuska, w tajemnicy przed resztą rodziny, próbował dać mi namiastkę muzycznej edukacji. Puścił wtedy właśnie Scyzoryka, który dla małoletniego umysłu (miałem wtedy 8 lat, ewentualnie rok, góra dwa więcej) był wstrząsającym doświadczeniem.

Agresywna, rytmiczna mowa pod energetyczny, mocno osadzony w ciężkich gitarach beat… Ten kawałek po prostu robił wrażenie, także przez to, że w jakimś sensie istniał w próżni – dostępność amerykańskiego hip-hopu, szczególnie na prowincji, była ograniczona bądź wprost nieistniejąca. Dla wielu utwór Liroya, trafiony przypadkiem w radiu czy pokątnie w telewizji, był pierwszym kontaktem z rapem. Historyczne znaczenie tego utworu jest nie do podważenia i chociaż rap istniał w jakimś wymiarze na naszej ziemi, to zasięg rapera był dość znaczący. Należy także zaznaczyć fakt, że to utwór o Kielcach, a nie o egzotycznej Warszawie, co jeszcze wzmacniało identyfikację wielu młodych ludzi z mniejszych ośrodków z jego treścią. Mieście pełnym cudów, brudów / Śmieci, żuli, dziwek, budów / Księży, uprzęży, sklepów pełnych węży (boa) / Wystarczy spojrzeć dookoła / Tego nie ma w podręcznikach i nie mówią o tym w szkołach. Krajobraz Polski lat dziewięćdziesiątych został zawarty w tych odrobinę koślawych, ale bardzo plastycznych i obrazowych wersach, które rzeczywistość prezentowały bez filtra, za to z siarczystymi przekleństwami. O ile oczywiście trafiło się na nieocenzurowaną wersję.

Genealogię amerykańskich rymów i bitów wyprowadza się od soulu i funku. U nas sprawa wygląda trochę inaczej – pewne gałęzie polskiego rapu u swoich korzeni mają punk rocka. Liroy rapował już jako nastolatek i ciężko pracował na swój sukces, próbując swoich sił w najróżniejszych projektach muzycznych; zjeździł trochę Europy, poznał break dance, ale po powrocie do kraju udzielał się w punkowym zespole Dekret. Gitarowe brzmienie posiada u nas tradycyjną moc skojarzenia z buntem, zatem nic dziwnego, że chłopak po technikum, krytycznie patrzący na syf transformacyjnej Polski, wybrał taką drogę ekspresji.

W 1992 roku jako PM Cool Lee wspólnie z muzykami z Dekretu, ANKH i The Lovers wydał kasetę East On Da Mic. Już przed jej wydaniem pojawiał się w TVP w kolorowych teledyskach. Dopiero zmiana ksywy przyniosła mu ogólnopolską sławę i poczesne miejsce w dziejach polskiego rapu. Scyzoryk trafił na dobry czas i mimo najróżniejszych ograniczeń i przeszkód, z jakimi utwór zmagał się w mediach (od cenzury po reakcje na dziwną czy niesłuchalną muzykę), rozlał się na cały kraj, stając się formacyjnym doświadczeniem muzycznym dla sporej części pokolenia. Kiedy zaczęto się zastanawiać, kim jest człowiek stojący za tym singlem, okazywało się, że to swój chłop, niewstydzący się proletariackiego pochodzenia i bardzo ciężko pracujący. Warto dodać też, że w przeboju pojawiają się także jego kieleccy krajanie ze Wzgórza Ya-Pa 3, co było ciekawym wprowadzeniem do instytucji rapowego featuringu. Pierwszy rap, pierwszy featuring, pierwszy teledysk – na wczesnym etapie dziejów Liroya jest pełno pionierskich wątków. To właśnie on brał udział również w pierwszym głośnym polskim beefie, który zgotował mu Nagły Atak Spawacza. Konflikt rozgrywany przy pomocy wulgarnych i ofensywnych kawałków był szokującą nowością na polskiej ziemi – i to na tyle, że pisały o nim niemuzyczne media.

Sądząc po ogromnym sukcesie winylowej reedycji, która mimo wysokiej ceny rozeszła się na pniu, kultowy track Liroya wciąż elektryzuje wielu słuchaczy. Owszem, sporym czynnikiem jest tutaj nostalgia, ale także fakt, że dla wielu to po prostu pierwszy kontakt z rapem w życiu. Z pewnością znajdzie się wiele argumentów na rzecz innych wydawnictw z tamtego czasu, które może były i lepiej zarapowane czy ciekawiej wyprodukowane, ale żadne z nich nie miało takiej siły rażenia i zasięgu. To właśnie w Kielcach rozpoczęło się coś wyjątkowego, coś, co trwa aż do dziś. I chociaż możemy się spierać o późniejszą działalność Liroya czy jego polityczne flirty, to nie da się ukryć, że za Scyzoryka powinniśmy być mu wdzięczni!

#Liroy
#Scyzoryk
POKAŻ KOMENTARZE

Najnowsze

Grafika do artykułu: Killer Mike do protestujących: nie podpalajcie domów, to nie czas na destrukcję, tylko na jedność

Killer Mike do protestujących: nie podpalajcie domów, to nie czas na destrukcję, tylko na jedność

Członek Run The Jewels jest znany z tego, że nie boi się zabierać głosu na tematy polityczne. Tym razem wystosował apel do wszystkic ...

#Killer Mike
Grafika do artykułu: Rafał Pacześ był, Arkadiusz Jakubik dopiero będzie – co nowego w Rozmowach: Wojewódzki, Kędzierski?

Rafał Pacześ był, Arkadiusz Jakubik dopiero będzie – co nowego w Rozmowach: Wojewódzki, Kędzierski?

Dawid Podsiadło polskiego stand upu. O tym, jak grał dla sześciu informatyków i dlaczego ...

#Arkadiusz Jakubik
#Porsche
#Rafał Pacześ
Grafika do artykułu: Podczas nocnych zamieszek w USA zdemolowano najpopularniejsze sklepy streetwearowe

Podczas nocnych zamieszek w USA zdemolowano najpopularniejsze sklepy streetwearowe

Protesty przeciwko brutalności policji powoli przeradzają się w regularną chuliganerkę. Pokojowe protesty są uzasadnione, ale kradzi ...

#George Floyd
#Gucci
#Supreme Fairfax
Grafika do artykułu: Przemek Ferguson za chwilę może wejść do rapgry z przytupem. Przybliżamy jego postać!

Przemek Ferguson za chwilę może wejść do rapgry z przytupem. Przybliżamy jego postać!

Kiedy StoPro Rap sięga po nieznanego wcześniej szeroko newcomera jako jednego ze swoich pierwszych zawodników, zdecydowanie warto je ...

#Przemek Ferguson
Grafika do artykułu: Protest songi wczoraj i dziś: to są słynne kawałki, w których raperzy nie bali się atakować polityków

Protest songi wczoraj i dziś: to są słynne kawałki, w których raperzy nie bali się atakować polityków

Polityczny rap potrafi przeniknąć do głównego nurtu. Jak bywało wcześniej, a jak jest z ...

#Childish Gambino
#Dead Prez
Grafika do artykułu: 10 filmów, od których warto zacząć swoją przygodę z japońskimi animacjami

10 filmów, od których warto zacząć swoją przygodę z japońskimi animacjami

Liczba dobrych anime obezwładnia. Co najlepiej poznać na sam początek? Spróbujemy pomóc wam w wyborze.

#Akira
#Cowboy Bebop
#Ghost In The Shell
Grafika do artykułu: Krótki przegląd najlepszych tatuatorów z całego świata, których warto poznać

Krótki przegląd najlepszych tatuatorów z całego świata, których warto poznać

Sektor dotychczas pomijany w rządowym luzowaniu lockdownu doczekał się reakcji na inicjatywy tatuatorów. Dziś już wiemy, od kiedy mo ...

#Bang Bang
#dr. woo
#Mister Cartoon
Grafika do artykułu: 19-latek z Detroit został zamordowany podczas protestu przeciwko brutalności policji

19-latek z Detroit został zamordowany podczas protestu przeciwko brutalności policji

Strzały padły z przejeżdżającego samochodu, sprawca jest wciąż na wolności. Brak nam słów na to, co obecnie dzieje się w Ameryce.

#George Floyd
Grafika do artykułu: Przesłuchaliśmy debiut Miłego ATZ. Jeśli w niego wątpicie – oto 4 powody, które zmienią wasze zdanie

Przesłuchaliśmy debiut Miłego ATZ. Jeśli w niego wątpicie – oto 4 powody, które zmienią wasze zdanie

Z łatkami już tak jest, że jak raz się przyczepią, to potem ciężko je zerwać. Debiutanck ...

#Miły ATZ
Grafika do artykułu: Subiektywny ranking wszystkich albumów Denzela Curry’ego od najgorszego do najlepszego

Subiektywny ranking wszystkich albumów Denzela Curry’ego od najgorszego do najlepszego

To chyba wciąż jeden z najbardziej niedocenionych raperów na amerykańskiej scenie. Denzel Curry zasługuje na więcej uwagi!

#Denzel Curry
#Imperial
#Nostalgic 64
POKAŻ WIĘCEJ

Szanowny Użytkowniku,

W związku z wejściem w życie 25 maja 2018 roku nowych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), pragniemy przypomnieć Ci podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszego serwisu. Klikając w przycisk z napisem „W PORZĄDKU”, potwierdzasz, że zgadzasz się na wymienione niżej działania.

W PORZĄDKU

Cookies, czyli ciasteczka

Wraz z naszymi partnerami wykorzystujemy pliki cookies, potocznie zwane ciasteczkami, oraz inne pokrewne technologie. Mają one na celu zapewnienie Twojego bezpieczeństwa i udoskonalanie naszego serwisu poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w preferencjach przeglądarki. Jeśli nie wprowadzisz zmian ustawień, informacje te mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Pragniemy Cię zapewnić, że przechowywane przez nas dane osobowe są bezpieczne. Ich administratorem jest firma Skills Warsaw Michał Michalski z siedzibą w 00-161 Warszawa, ul. Anielewicza 9/25. Twoje dane osobowe są przetwarzane na zasadzie dobrowolności i będą przetwarzane tylko tak długo, jak długo są niezbędne do realizowania ww. celów lub do momentu, gdy wyrazisz skuteczny sprzeciw wobec ich przetwarzania. Co ważne, dostęp do nich ma tylko wyznaczony inspektor, a Tobie przysługuje prawo żądania dostępu do treści danych, ich usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz przenoszenia. Masz też prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych na podstawie uzasadnionego interesu z przyczyn uzasadnionych Twoją szczególną sytuacją. Gdy uznasz, że firma Skills Warsaw Michał Michalski narusza przepisy Rozporządzenia RODO, masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych.

okiPopupPlugin-close