Czy filmy o włoskiej mafii są szkodliwe społecznie? Zastanawiamy się po seansach Zdrajcy czy Gomorry
Created with Sketch.

RADIO

Gramy 24h/7

POKAŻ WIĘCEJ
fot. materiały prasowe

Włoska mafia to idealny kinowy temat, który niesie ze sobą bardzo kłopotliwy bagaż

Kino od zawsze fascynowało się przestępczością. Nic dziwnego, najbardziej wpływowym ośrodkiem filmowym jest Hollywood, a Amerykanie zbirów darzą większą estymą niż naukowców. Filmy o mafiach to osobna kategoria, bo oprócz produkcji amerykańskich, mamy na podorędziu obrazy z niemal całego świata. Obrazów na swój temat doczekała się Yakuza, Triada, mafie polskie, rosyjskie i irlandzkie, ale nic tak nie elektryzuje kinomaniaków, jak mafia włoska. Być może dlatego, że została uwieczniona w wielu filmach, które uznawane są za klasyki, z Ojcem chrzestnym na czele, nie bez znaczenia jest też pewnie fakt bliskości kulturowej i tego, że swoimi mackami objęła spory obszar świata. Cosa Nostra, Camorra, ‚Ndrangheta i Sacra Corona Unita mają około 25 000 podstawowych członków i 250 000 współpracowników na całym świecie. Czym bliżej naszych czasów, tym głębsze zaangażowanie tych organizacji w legalizowanie swoich biznesów. Owszem, mafie do dzisiaj bawią się w pobieranie haraczy i nie do końca zrezygnowały z drogi zbrodni (o czym za chwilę), ale ich działanie zbliża się coraz bardziej do korporacyjnej nudy, a oddala od widowiskowego wizerunku znanego z filmów. 

Raczej wbrew intencjom twórców filmy o mafii mają nieoczekiwane skutki w postaci gloryfikowania przestępczości, a nawet rehabilitowania tych organizacji. Taka natura i magia kina – lubimy jeśli nie utożsamiać się, to przynajmniej czuć sympatię czy zrozumienie dla postaci na ekranie. Burmistrz Neapolu Luigi de Magistris w zeszłym roku postawił ciekawą tezę: za każdym razem, kiedy w telewizji leci Gomorra, przestępczość wzrasta. De Magistris twierdzi, że serial gloryfikuje przemoc, broń i narkotyki i zachęca młodych ludzi do zejścia na drogę przestępstwa. To może za daleko idąca opinia, ale coś jest na rzeczy – frustrację burmistrza tłumaczy to, że dla nas, czy Amerykanów, włoska mafia to interesująca ekranowa dekoracja. Dla Włochów to zaś realny i aktualny problem – owszem, organizacje tego typu sięgają swoimi wpływami w różne zakątki globu, ale najbardziej aktywne są w swoim mateczniku. Cosa Nostra zastraszyła innych kontrahentów i realizuje wiele programów unijnych na Sycylii (!), wymusza haracze w finansowanych przez państwo ośrodkach dla uchodźców (jednocześnie walcząc z gangami migrantów o prostytucję). Camorra skupia się na narkobiznesie, stosując brutalną siłę, wymusza też pieniądze od firm budowlanych i śmieciarskich, jej wpływy sięgają do Hiszpanii. ‚Ndrangheta z Kalabrii specjalizuje się w przemycie kokainy dzięki bliskim kontaktom z kartelami Meksyku i Kolumbii. Sacra Corona Unita przemyca wszystko – od broni po papierosy, ma również bliskie związki z grupami z Europy Wschodniej. 

Włoskie filmy jak Zdrajca, czy Romanzo Criminale są solą w oku lokalnych władz. Zdrajca idealizuje postać Tommaso Buscetty, figury co najmniej dwuznacznej – co prawda był pierwszym informatorem, który ze środka sycylijskiej mafii współpracował z władzami przeciwko mafii, ale film czyni z niego niemal bohatera, którym zdecydowanie nie był. Romanzo Criminale (Opowieść kryminalna) pokazuje rzymski gang Banda della Magliana niemal ponętnie, gloryfikując przestępczy świat na modłę amerykańską. Najnowszym kamyczkiem w tym kłopotliwym ogródku są ubiegłoroczne Piranie na podstawie książki Roberto Saviano. Zresztą Saviano, autor m.in. Gomorry bywa oskarżany o zły wpływ – szczególnie oglądając drugi sezon serialu nietrudno zgadnąć, dlaczego.

Oczywiście, nie brakuje filmów, w których ciężko o sympatię dla mafii – jak choćby Placido Rizzotto o zabójstwie działacza związkowego (w łamaniu praw pracowniczych i utrudnianiu działalności związkowej mafia i włoskie państwo szły ramię w ramię przez cały XX wiek), czy I cento passi (Sto kroków), który pokazuje historię Peppino Impastato, jednego z pierwszych ludzi, którzy zaczęli głośno mówić o szkodliwym wpływie sycylijskiej mafii. Nie da się jednak ukryć, że dominują filmy w rodzaju Anime nere (Ciemne dusze) z 2014, które w swojej ochocie na pokazywanie dramatycznych losów, niechcący generują sympatię do odrażających jednostek parających się niezbyt szlachetnymi zajęciami. W tym kontekście ciekawie ogląda się Mafioso z 1962 roku, który w jednym filmie łączy wątki satyryczne i tragiczne.

Nie da się ukryć, że produkcje o mafii są bardzo atrakcyjne, to często także po prostu dobre filmy – w zasadzie każdy tytuł z tego tekstu jest warty obejrzenia. Ale warto pamiętać, że ich istnienie to złożona kwestia. To, co dla amerykańskiego kina jest artystyczną pożywką, w dużo brzydszej odsłonie jest po prostu uciążliwą rzeczywistością dla Włochów. Zresztą to amerykańskie filmy zainspirowały nową falę włoskiego kina mafijnego, co jest problematyczne. Sergio Leone ze swoim Dawno temu w Ameryce na tle nowych włoskich produkcji prezentuje się niemal niewinnie. Cieszmy się dobrym kinem, ale nigdy nie zapominajmy o kontekście, w jakim funkcjonuje.

#Gomorra
#Piranie
#Zdrajca
POKAŻ KOMENTARZE
  • Marcin Makarewicz

    nie można oceniać roboty Saviano li tylko z perspektywy serialu Gomorra, czy Zero, Zero, Zero – jest on jednym z niewielu autorów, który postanowił użyć swojego talentu by zmierzyć się z mackami ośmiornicy oplatającej nie tylko Płw.Apeniński, ale sięgającymi również do Rzeszowa czy Leszna. Ciekawą produkcją w kontekście tej dyskusji pozostaje Suburra, która pokazuje jak współistnieją organizmy, które tworzą ekosystem zależności a aglomeracjach i ciekawe jak i czy w ogóle można odnieść to do dzisiejszego Krakowa, czy Warszawy.

Najnowsze

Grafika do artykułu: Od Wojny Światów po powódź: krótka historia słuchowisk radiowych

Od Wojny Światów po powódź: krótka historia słuchowisk radiowych

Podobno radio to teatr wyobraźni. Jeśli tak, to słuchowiska są jego najważniejszymi przedstawieniami.

#Storytel
#Topiel: Dom w głębi lasu
Grafika do artykułu: Stephenie Meyer potwierdza, wy powiedzcie młodszym siostrom: będą dwie kolejne części Zmierzchu!

Stephenie Meyer potwierdza, wy powiedzcie młodszym siostrom: będą dwie kolejne części Zmierzchu!

Podobno jeśli już raz przeniesie się do miejscowości Forks w Waszyngtonie, to trudno się stamtąd wydostać. Dla fanów Zmierzchu mamy ...

#Zmierzch
Grafika do artykułu: Afera w świecie gamingu – twórcy Fortnite idą na noże z Apple. O co poszło?

Afera w świecie gamingu – twórcy Fortnite idą na noże z Apple. O co poszło?

A jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze. Wirtualne pieniądze. Całą stertę wirtualnych pieniędzy. 

#Apple
#Fortnite
Grafika do artykułu: Po siedmiu latach Arab wyda w końcu płytę The Rolling Joints! Jest singiel, data premiery i preorder

Po siedmiu latach Arab wyda w końcu płytę The Rolling Joints! Jest singiel, data premiery i preorder

Istnieje w popkulturowej nomenklaturze określenie lost album dla wydawnictw, które z roz ...

#Arab
#Bilon
Grafika do artykułu: 7 polskich raperów, którzy nie mają w tym momencie wytwórni. Wskazujemy, do których mogliby trafić

7 polskich raperów, którzy nie mają w tym momencie wytwórni. Wskazujemy, do których mogliby trafić

Okienko transferowe w pełni. I to nie tylko w świecie piłki nożnej, dajemy więc podpowiedzi naszym labelom. Kto jest, stosując piłka ...

#Ćpaj Stajl
#Kabe
#Pikers
Grafika do artykułu: Nas wreszcie zapowiedział nowy album! King’s Disease ukaże się jeszcze w tym miesiącu

Nas wreszcie zapowiedział nowy album! King’s Disease ukaże się jeszcze w tym miesiącu

Sierpniowe spekulacje w końcu znalazły potwierdzenie. Odkąd Nas dał się sfotografować w studio z Dr. Dre, a następnie zapowiedział w ...

#Nas
Grafika do artykułu: Ubrania w sam raz pod home office? Kolejna marka reaguje na nową rzeczywistość

Ubrania w sam raz pod home office? Kolejna marka reaguje na nową rzeczywistość

Jeśli nigdy nie byliście na home office, trzy zasady: 1. nigdy nie pracujcie w piżamie. 2. nigdy nie pracujcie w piżamie 3. nigdy ni ...

Grafika do artykułu: Polski raper ma kłopoty? Grozi mu do 8 lat więzienia

Polski raper ma kłopoty? Grozi mu do 8 lat więzienia

Wszystko w związku z koncertem, jaki spontanicznie odbył się tydzień temu w Gdańsku. Sprawą zainteresowała się policja i sanepid.

Grafika do artykułu: Po Warszawie krąży ciężarówka, która wygaduje kompletne bzdury. Brawo Krzysztof Gonciarz!

Po Warszawie krąży ciężarówka, która wygaduje kompletne bzdury. Brawo Krzysztof Gonciarz!

Skoro Polaków dzielą ciężarówki, to może połączy ich parodia... ciężarówki? Pogadaliśmy o happeningu z Krzyśkiem Gonciarzem, pomysło ...

#Krzysztof Gonciarz
Grafika do artykułu: Razem z CCC i SneakerBoyz zrobiliśmy akcję dla fanów customu! Pomagali nam Włodi, Jakub Owczarek i Jacek Pala aka Jacuś

Razem z CCC i SneakerBoyz zrobiliśmy akcję dla fanów customu! Pomagali nam Włodi, Jakub Owczarek i Jacek Pala aka Jacuś

Co się działo? Same dobre rzeczy - event z możliwością customizacji oraz konkurs, w któr ...

#CCC
POKAŻ WIĘCEJ

Szanowny Użytkowniku,

W związku z wejściem w życie 25 maja 2018 roku nowych przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), pragniemy przypomnieć Ci podstawowe informacje z zakresu przetwarzania danych dostarczanych przez Ciebie podczas korzystania z naszego serwisu. Klikając w przycisk z napisem „W PORZĄDKU”, potwierdzasz, że zgadzasz się na wymienione niżej działania.

W PORZĄDKU

Cookies, czyli ciasteczka

Wraz z naszymi partnerami wykorzystujemy pliki cookies, potocznie zwane ciasteczkami, oraz inne pokrewne technologie. Mają one na celu zapewnienie Twojego bezpieczeństwa i udoskonalanie naszego serwisu poprzez wykorzystanie danych w celach analitycznych. Zakres wykorzystywania plików cookies możesz określić w preferencjach przeglądarki. Jeśli nie wprowadzisz zmian ustawień, informacje te mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia.

Pragniemy Cię zapewnić, że przechowywane przez nas dane osobowe są bezpieczne. Ich administratorem jest firma Skills Warsaw Michał Michalski z siedzibą w 00-161 Warszawa, ul. Anielewicza 9/25. Twoje dane osobowe są przetwarzane na zasadzie dobrowolności i będą przetwarzane tylko tak długo, jak długo są niezbędne do realizowania ww. celów lub do momentu, gdy wyrazisz skuteczny sprzeciw wobec ich przetwarzania. Co ważne, dostęp do nich ma tylko wyznaczony inspektor, a Tobie przysługuje prawo żądania dostępu do treści danych, ich usunięcia, ograniczenia przetwarzania oraz przenoszenia. Masz też prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych na podstawie uzasadnionego interesu z przyczyn uzasadnionych Twoją szczególną sytuacją. Gdy uznasz, że firma Skills Warsaw Michał Michalski narusza przepisy Rozporządzenia RODO, masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych.

okiPopupPlugin-close