Czy to najważniejszy skład w historii rapu? Wspominamy Public Enemy, których liderzy pokłócili się po 37 latach

Po premierze tej płyty rap już nigdy nie będzie tym samym, czym był – pisał o drugim krążku Public Enemy Rolling Stone. To już jest jeden z kilku najważniejszych zespołów w historii muzyki – wtórował Spin. Takie zadanie domowe: pogrzebcie w recenzjach It Takes a Million… i wyszukajcie słowa, jakie powtarzają się w większości z nich. Bomba. Dynamit. Rozsadzenie. Wyburzenie – to kilka najczęstszych. Public Enemy pokazali, jak mocną bronią masowego rażenia może być hip-hop. Ten album kipi gniewem, w skandowanych tekstach mieści się złość całego młodego, czarnego pokolenia Ameryki schyłku lat 80., targanego przemocą i brakiem perspektyw na lepsze jutro. Public Enemy okazali się tak kontrowersyjni, że latem 1990 roku FBI złożyło Kongresowi USA raport o muzyce rapowej i jej wpływie na bezpieczeństwo narodowe (tak!), inspirując się właśnie It Takes a Million… W sumie nie ma się co dziwić, skoro Chuck D określał tę płytę jako CNN dla czarnej Ameryki. Ale to oni pokazali, jak wielką moc ma w hip-hopie słowo. I jest w tym coś przewrotnego, że akurat ten nonkonformistyczny, wywrotowy i – poniekąd – napędzany antykonsumpcyjnym przekazem album możecie dziś kupić w każdej Biedronce, gdzie pojawił się na winylu.

U podstaw rapu leżała zabawa; sprawdźcie sobie chociażby, o czym nawijali pionierzy stylu z początku lat 80. Tymczasem Public Enemy jako jedni z pierwszych dali do zrozumienia, że rap może, a nawet musi być o czymś. I z jednej strony faktycznie potraktowali muzykę jako pole bitwy (charakterystyczne logo, pojawianie się na koncertach i sesjach w ubraniach militarnych), ale z drugiej pokazywali, że za tym wszystkim stoją ludzie, którzy są tacy sami, jak ich fani. I spotykają się z tymi samymi problemami.

Dlaczego akurat oni? W latach boomu na rap nie byli małolatami, ale ludźmi koło 30-tki. Chuck D wspominał, że gdy miał 10 lat, jego rodzice wysyłali go na obozy pokroju The Afro-American Experience, na których czarnoskóre dzieciaki uczyły się o historii swojej rasy. To tam nauczył się artystycznej wrażliwości, która później połączyła się z zaangażowaniem; w jego domu dużo mówiło się o afroamerykańskich ruchach pokroju Czarnych Panter. Zresztą z Flavor Flavem poznał się na... studiach, gdzie uczył się o designie. W tamtych czasach raperzy z wyższym wykształceniem byli ewenementem, a oni już jako młodzi ludzie nabyli solidny background wiedzy o świecie.

Tu znów do głosu dochodzi ich wychowanie: Chuck D i Flavor Flav dorastali w domach, w których rozbrzmiewały najważniejsze pozycje katalogu płytowego Motown. Już jako gwiazdy nie bali się crossować z metalem; nagrali np. nową wersję Bring The Noise z formacją Anthrax, a w kawałku She Watch Channel Zero słychać sample z Angel Of Death Slayera. Co ważne - dzięki temu otwarli się także na białą publiczność, w której też nie brakowało wykluczonych przez system, a to oni byli często bohaterami tekstów Public Enemy.

Od lat nie działali w głównym nurcie rapu; choć nagrali 14 płyt, a najdłuższa przerwa pomiędzy kolejnymi wydawnictwami trwała pięć lat, to wciąż pamięta się przede wszystkim ich pierwsze albumy. Sami Public Enemy działali raczej jako aktywna legenda, zbierając i tak na swoich koncertach sporą publiczność. Szkoda, że liderzy składu doprowadzili do takiego końca. Pozostaje pytanie o to, co dalej - czy Flavor Flav, drogą wielu innych wyrzuconych z macierzystych formacji artystów, będzie kontynuował pracę pod lekko zmienionym szyldem? Miejmy nadzieję, że tym razem dojedzie na koncerty.